سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
27
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
آن وسايل بى نياز شود خمس دادن آن لازم نيست ، همچنين زيور آلات زنانه اگر بعد از گذشتن سن و سالى از زن ، مورد نيازش نباشد خمس به آن تعلق نمىگيرد ، ولى احتياط مستحبّ آن است كه خمس اين وسايل يا زيور آلات را بدهد . نورى : مسأله اگر از منفعت كسب ، پيش از دادن خمس ، اثاثيهاى را كه مورد احتياجش مىباشد براى منزل بخرد ، چنانچه در بين همان سال احتياجش از آن بر طرف شود بطورى كه در آخر سال ، زائد بر مخارج سال محسوب شود بايد خمس آن را بدهد و مثل آن است زيور آلات زنانه ، ولى اگر بعد از انقضاى سال احتياجش از آن رفع شود خمس آن واجب نيست . سيستانى : مسأله اگر از منافع پيش از دادن خمس اثاثيهاى براى منزل بخرد ، اگر احتياجش پس از سال منفعت بر طرف شد ، لازم نيست خمس آن را بدهد ؛ و همچنين اگر در ميان سال احتياجش بر طرف شد ولى آن چيز از چيزهايى باشد كه معمولًا براى سالهاى بعد گذاشته مىشود مانند لباسهاى زمستانى و تابستانى ، خمس ندارد ؛ و در غير اين گونه چيزها ، اگر در بين سال احتياجش از آن بر طرف شد ، احتياط واجب آن است كه خمس آن را بدهد . و زيور آلات زنانه در صورتى كه وقت زينت كردن زن با آنها گذشته باشد نيز خمس ندارد . مسائل اختصاصى بهجت : مسأله 1399 كفن و بُرد يمانى و قبرى كه از سود بين سال قبل خريد مىكنند ، وقتى سال بر آنها گذشت ، بايد خمس آن را بدهند و اگر يك بار خُمس آن را بدهند در سالهاى بعد خمس تعلق نمىگيرد . بهجت : مسأله 1400 اگر شخصى نتواند خرج سال خود را تأمين كند و سر سال پول و يا چيزهايى از مؤونه در خانه زياد بيايد ، مىتواند آنها را در مخارج مورد نياز صَرف كند و خمس ندارد . بهجت : مسأله 1401 سرمايه و آلاتى را كه در وقت كسب به آنها و يا تكميل آنها نياز دارد اگر از پولى تهيّه كند كه بايد خمس آن را بدهد ، حكم همان پول را دارد ، و اگر از پولى مثل ارث تهيّه شده باشد خمس ندارد ، و اگر از دستمزد كارى كه كرده سرمايه يا آن وسايل را تهيّه كند ، در صورتى كه در همان سالِ كسب با آن سرمايه و وسايل ، مقصودى عقلايى و متناسب با شأن خود دارد ، اصل سرمايه و وسايل خمس ندارد ، ولى واجب است خمس سودى كه از آنها مىبرد بدهد ، و اين كه گفته شد سرمايه خمس ندارد منظور ، آن مقدار از سرمايه است كه زندگى مطابق شأن او بدون آن تأمين نمىشود پس اگر سرمايه زيادتر از اين بود آن مقدار زيادتر خمس دارد . بهجت : مسأله 1402 در مواردى كه براى كم كردن اجاره منزل ، دادن قرض شرط مىشود ، اگر بدون اين پول نياز مسكن او تأمين نمىشود ، اين قرض خمس ندارد حتى اگر چند سال در دست صاحب منزل باقى بماند . مكارم : مسأله 1507 كتابهايى را كه طلاب علوم دينى يا غير آنها از در آمد كسب و كار مىخرند چنانچه مورد نيازشان باشد خمس ندارد ، ولى اگر فعلًا نيازى به آن ندارند و مقصودشان استفاده در آينده است خمس به آن تعلق مىگيرد ( مقصود از نياز اين نيست كه همه روز يا همه ماه